Hazırlayan: Doğanın Ruhu Aktar — Fethiye · Son güncelleme: 15 Ağustos 2026
Atkuyruğu, Türkiye'de kırkkilit otu adıyla da bilinen bir bitkidir. Avrupa İlaç Ajansı bu bitkiyi geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir ve İKİ kullanım alanı tanımlar; ikisinin kullanım yolu da birbirinden farklıdır. Birincisi ağızdandır: hafif idrar yolu şikayetlerinde yardımcı olarak, idrar yollarını yıkamak amacıyla idrar miktarını artırmak. İkincisi deri üzerinedir: yüzeysel yaraların destekleyici geleneksel kullanımı. Monografta böbrek taşı, ödem giderme, saç ve tırnak güçlendirme ya da kemik sağlığı ile ilgili bir kullanım YER ALMAZ.
Atkuyruğu (Kırkkilit Otu) nedir?
Atkuyruğu, Türkiye'de kırkkilit otu adıyla da bilinen bir bitkidir. Avrupa İlaç Ajansı bu bitkiyi geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir ve İKİ kullanım alanı tanımlar; ikisinin kullanım yolu da birbirinden farklıdır. Birincisi ağızdandır: hafif idrar yolu şikayetlerinde yardımcı olarak, idrar yollarını yıkamak amacıyla idrar miktarını artırmak. İkincisi deri üzerinedir: yüzeysel yaraların destekleyici geleneksel kullanımı. Monografta böbrek taşı, ödem giderme, saç ve tırnak güçlendirme ya da kemik sağlığı ile ilgili bir kullanım YER ALMAZ.
Atkuyruğu (Kırkkilit Otu) ne işe yarar?
Avrupa Ilac Ajansi (EMA) kayıtlarına göre avrupa İlaç Ajansı monografı atkuyruğunu (kırkkilit otu) geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. İki kullanım alanı vardır: ağızdan, idrar yollarını yıkamak için idrar miktarını artırmak; ve deri üzerine, yüzeysel yaraların destekleyici tedavisi. Ağır böbrek hastalığında ve sıvı kısıtlaması gereken durumlarda kontrendikedir. 12 yaş altında önerilmez, emziren kadınların meme bölgesine uygulanmaz. Ateş, idrarda kan ya da ağrılı idrar yapmada hekime başvurulmalıdır. Monografta böbrek taşı, saç-tırnak güçlendirme ya da kemik sağlığı ile ilgili bir kullanım yer almaz. Belge EMA/HMPC/278091/2015 numaralıdır.
Atkuyruğu (Kırkkilit Otu) nasıl kullanılır?
EMA monografına göre atkuyruğunun dozu kullanım alanına göre değişir. İDRAR YOLLARINI YIKAMA (ergenler, yetişkinler, yaşlılar), ağızdan — bitki çayı: 150 ml kaynar suda 1-4 g doğranmış bitki, infüzyon ya da 5-15 dakika kaynatma biçiminde, günde 3-4 kez; günlük 3-12 g. Katı biçimde doğranmış bitkide tek doz 500-570 mg günde 3 kez (günlük 1,5-1,7 g). Sıvı ve kuru ekstrelerde doz hazırlığa göre değişir; monografta tanımlanan değerlere örnek olarak tek doz 10-20 ml günde 3 kez, tek doz 370 mg günde 3 kez ya da 540 mg günde 2 kez, ve tek doz 200-225 mg günde 3 kez verilebilir. Bu kullanımda bitkisel hazırlıklar geleneksel olarak 2-4 hafta boyunca kullanılır. YÜZEYSEL YARALAR (ergenler, yetişkinler, yaşlılar), deri üzerine: 1 litre suda 10 g doğranmış bitki kaynatılarak elde edilen sıvı, ıslatılmış pansuman ve yıkama biçiminde, günde bir ya da birkaç kez; ya da 500 ml suya 40 ml sıkılmış bitki suyu, aynı biçimde. Her iki kullanımda da 12 yaş altı çocuklarda kullanım önerilmez. KULLANIM SÜRESİ: belirtiler 1 haftadan uzun sürerse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır.
Atkuyruğu (Kırkkilit Otu) kimler için uygun değildir, yan etkileri nelerdir?
EMA monografına göre atkuyruğu şu durumlarda KULLANILMAZ: etkin maddeye aşırı duyarlılık. AĞIZDAN KULLANIMDA AYRICA KONTRENDİKE: enfeksiyöz interstisyel nefrit, piyelit ve piyelonefrit dahil AĞIR BÖBREK HASTALIĞI; ve idrar yollarını yıkama kullanımında, sıvı alımının azaltılması önerilen durumlar (örneğin ağır kalp hastalıkları). Kalp ya da böbrek işlevinin sınırlı olmasına bağlı ÖDEM varlığında bu ürünün kullanımı önerilmez. Çay dışındaki hazırlıklarda yeterli sıvı alımı sağlanmalıdır. HEKİME BAŞVURULMASI GEREKEN DURUMLAR: ateş, ağrılı idrar yapma, spazm ya da idrarda kan ortaya çıkarsa; belirtiler kullanım sırasında kötüleşirse; deri kullanımında ENFEKSİYON BELİRTİLERİ görülürse. 12 yaş altı çocuklarda kullanım yeterli veri bulunmadığı için oluşturulmamıştır. Etanol içeren ekstrelerde etanol için uygun etiketleme yapılmalıdır. Gebelik ve emzirme döneminde güvenlilik gösterilmemiştir; yeterli veri olmadığından kullanımı önerilmez. Atkuyruğu içeren ürünler EMZİREN KADINLARIN MEME BÖLGESİNE UYGULANMAMALIDIR. Doğurganlık üzerine veri yoktur. Başka ilaçlarla etkileşim bildirilmemiştir. YAN ETKİLER: hafif sindirim şikayetleri; ayrıca döküntü ve yüzde şişme gibi alerjik tepkiler bildirilmiştir, sıklıkları bilinmemektedir. Doz aşımı vakası bildirilmemiştir.
Atkuyruğu (Kırkkilit Otu) hakkındaki bilgiler hangi kaynaklara dayanıyor?
Atkuyruğu (Kırkkilit Otu) için şu yayınların kayıtları derlenmiştir: Avrupa Ilac Ajansi (EMA). Her özetin altında orijinal kaynağa bağlantı bulunur.
Kaynaklara göre
Her yayının kendi değerlendirmesi ayrı ayrı verilmiştir.
ModernAvrupa Ilac Ajansi (EMA)
Avrupa İlaç Ajansı monografı atkuyruğunu (kırkkilit otu) geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. İki kullanım alanı vardır: ağızdan, idrar yollarını yıkamak için idrar miktarını artırmak; ve deri üzerine, yüzeysel yaraların destekleyici tedavisi. Ağır böbrek hastalığında ve sıvı kısıtlaması gereken durumlarda kontrendikedir. 12 yaş altında önerilmez, emziren kadınların meme bölgesine uygulanmaz. Ateş, idrarda kan ya da ağrılı idrar yapmada hekime başvurulmalıdır. Monografta böbrek taşı, saç-tırnak güçlendirme ya da kemik sağlığı ile ilgili bir kullanım yer almaz. Belge EMA/HMPC/278091/2015 numaralıdır.
