Hazırlayan: Doğanın Ruhu Aktar — Fethiye · Son güncelleme: 8 Eylül 2026
Boldo, Güney Amerika kökenli bir ağaçtır; kullanılan kısmı yaprağıdır. Avrupa İlaç Ajansı bitkiyi "geleneksel bitkisel ürün" sınıfında değerlendirir ve tek bir kullanım alanı tanımlar. Bu sayfanın uyarılar bölümü kütüphanedeki en ağır bölümlerden biridir: safra hastalıklarında kontrendikedir, yan etki olarak anaflaksi bildirilmiştir, hayvan çalışmalarında fetüste anatomik değişiklikler görülmüştür ve monograf hazırlıklarda ASKARİDOL düzeyinin ölçülmesini şart koşar. Bu nedenle bilgi olarak okunmalı, kendi kendine kullanım kararına çevrilmemelidir.
Boldo nedir?
Boldo, Güney Amerika kökenli bir ağaçtır; kullanılan kısmı yaprağıdır. Avrupa İlaç Ajansı bitkiyi "geleneksel bitkisel ürün" sınıfında değerlendirir ve tek bir kullanım alanı tanımlar. Bu sayfanın uyarılar bölümü kütüphanedeki en ağır bölümlerden biridir: safra hastalıklarında kontrendikedir, yan etki olarak anaflaksi bildirilmiştir, hayvan çalışmalarında fetüste anatomik değişiklikler görülmüştür ve monograf hazırlıklarda ASKARİDOL düzeyinin ölçülmesini şart koşar. Bu nedenle bilgi olarak okunmalı, kendi kendine kullanım kararına çevrilmemelidir.
Boldo ne işe yarar?
Avrupa Ilac Ajansi (EMA) kayıtlarına göre eMA monografına göre boldo yaprağı geleneksel kullanım sınıfındadır ve hazımsızlık ile mide-bağırsak yolunun hafif spazmlı rahatsızlıklarının belirtilerinde kullanılır. Kontrendikasyonlar aşırı duyarlılık ve safra yolu tıkanıklığı, kolanjit, karaciğer hastalığı ile safra taşıdır. Yan etki olarak anaflaksi bildirilmiştir; gebe sıçanlarda yapılan üreme toksisitesi çalışmalarında fetüste anatomik değişiklikler ve yüksek dozlarda birkaç düşük vakası görülmüştür. Monograf ayrıca hazırlıklarda askaridol düzeyinin belirlenmesini şart koşar. Belge EMA/HMPC/453725/2016 numaralı, 22 Kasım 2016 tarihinde kabul edilmiştir.
Boldo nasıl kullanılır?
EMA monografına göre boldo ağızdan kullanılır. Yetişkinler ve yaşlılarda: bitki çayı olarak 150 ml kaynar suda 1-2 g doğranmış yaprak demlemesi, günde 2-3 kez; ya da kuru özüt (DER 5:1, su) tek doz 200-400 mg, günde 2 kez (günlük 400-800 mg). Monografta yer alan kullanım alanı, HAZIMSIZLIK (dispepsi) ve mide-bağırsak yolunun HAFİF SPAZMLI rahatsızlıklarının belirtilerinin giderilmesidir. 18 yaşın altında önerilmez. Şikâyetler 2 haftadan uzun sürerse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır.
Boldo kimler için uygun değildir, yan etkileri nelerdir?
EMA monografına göre boldo şu durumlarda KULLANILMAZ: etkin maddeye aşırı duyarlılıkta; SAFRA YOLU TIKANIKLIĞINDA, SAFRA YOLU İLTİHABINDA (kolanjit), KARACİĞER HASTALIĞINDA, SAFRA TAŞINDA ve tıbbi takip ile görüş gerektiren DİĞER SAFRA RAHATSIZLIKLARINDA. 18 YAŞIN ALTINDAKİ çocuk ve gençlerde hem yeterli veri olmadığı hem de TIBBİ GÖRÜŞ GEREKTİREN ENDİŞELER bulunduğu için kullanımı oluşturulmamıştır. Kullanım sırasında şikâyetler kötüleşirse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. ⚠ YAN ETKİ: AŞIRI DUYARLILIK (ANAFLAKSİ) bildirilmiştir; görülme sıklığı bilinmemektedir. Burada sayılmayan başka bir yan etki görülürse hekime danışılmalıdır. ⚠ GEBELİK: bu monografta gebelik uyarısı "veri yok" demekle kalmaz, KLİNİK ÖNCESİ OLUMSUZ BULGUYA dayanır. Gebe sıçanlara ağızdan verilen etanollü boldo yaprağı kuru özütü ve boldin ile yapılan üreme toksisitesi çalışmalarında FETÜSTE ANATOMİK DEĞİŞİKLİKLER ve yüksek dozlarda BİRKAÇ DÜŞÜK VAKASI görülmüştür. Gebelik ve emzirmede güvenlilik gösterilmemiştir ve bu klinik öncesi veriler göz önüne alınarak kullanımı ÖNERİLMEZ; doğurganlık verisi yoktur. ⚠ ASKARİDOL: monografın farmasötik bölümü, bitkisel hazırlıklarda ve bitkisel tıbbi ürünlerde ASKARİDOL DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ gerektiğini yazar. Bilinen ilaç etkileşimi bildirilmemiştir. Doz aşımı vakası bildirilmemiştir. Genotoksisite ve karsinojenite testleri YAPILMAMIŞTIR.
Boldo hakkındaki bilgiler hangi kaynaklara dayanıyor?
Boldo için şu yayınların kayıtları derlenmiştir: Avrupa Ilac Ajansi (EMA). Her özetin altında orijinal kaynağa bağlantı bulunur.
Kaynaklara göre
Her yayının kendi değerlendirmesi ayrı ayrı verilmiştir.
ModernAvrupa Ilac Ajansi (EMA)
EMA monografına göre boldo yaprağı geleneksel kullanım sınıfındadır ve hazımsızlık ile mide-bağırsak yolunun hafif spazmlı rahatsızlıklarının belirtilerinde kullanılır. Kontrendikasyonlar aşırı duyarlılık ve safra yolu tıkanıklığı, kolanjit, karaciğer hastalığı ile safra taşıdır. Yan etki olarak anaflaksi bildirilmiştir; gebe sıçanlarda yapılan üreme toksisitesi çalışmalarında fetüste anatomik değişiklikler ve yüksek dozlarda birkaç düşük vakası görülmüştür. Monograf ayrıca hazırlıklarda askaridol düzeyinin belirlenmesini şart koşar. Belge EMA/HMPC/453725/2016 numaralı, 22 Kasım 2016 tarihinde kabul edilmiştir.