Avrupa İlaç Ajansı centiyane (sarı centiyane) kökünü "geleneksel kullanım" sınıfında değerlendirir ve İKİ kullanım tanımlar: (1) GEÇİCİ İŞTAH KAYBI, (2) hafif hazımsızlık ve mide-bağırsak şikâyetleri. ⟡⟡ BU İKİ CÜMLE, KÜTÜPHANEDEKİ PELİN OTU SAYFASININ ENDİKASYONLARIYLA KELİMESİ KELİMESİNE AYNIDIR — ve iki bitkinin güvenlik profili birbirine hiç benzemez. Centiyane kökünde TEK kontrendikasyon vardır (aşırı duyarlılık); pelin otunda safra yolu tıkanıklığı, kolanjit ve karaciğer hastalığı kontrendikedir ve pelin otu ayrıca TUYON taşır. Bir ürünün ne için kullanıldığı, onun ne kadar güvenli olduğunu söylemez. ⚠ Preklinik not: centiyanenin bileşenlerinden bazı KSANTONLAR için AMES testinde pozitif sonuçlar bildirilmiştir. Belge EMA/HMPC/607861/2017, REVİZYON 1, 20 Kasım 2018.
Orijinal kaynağı gör →Centiyane Kökü
Gentiana lutea L., radix
Hazırlayan: Doğanın Ruhu Aktar — Fethiye · Son güncelleme: 24 Ağustos 2026
Avrupa İlaç Ajansı centiyane (sarı centiyane) kökünü "geleneksel kullanım" sınıfında değerlendirir ve İKİ kullanım tanımlar: (1) GEÇİCİ İŞTAH KAYBI, (2) hafif hazımsızlık ve mide-bağırsak şikâyetleri. Değerlendirme uzun süreli kullanım geçmişine dayanır, klinik çalışma kanıtına değil. ⟡⟡ BU İKİ CÜMLE, KÜTÜPHANEDEKİ PELİN OTU SAYFASININ ENDİKASYONLARIYLA KELİMESİ KELİMESİNE AYNIDIR — ve iki bitkinin güvenlik profili birbirine hiç benzemez. Centiyane kökünün monografında TEK kontrendikasyon vardır: etkin maddeye aşırı duyarlılık. Pelin otunda ise safra yolu tıkanıklığı, kolanjit ve karaciğer hastalığı kontrendikedir, üstelik pelin otu TUYON taşır. İkisi de "acı tonik" diye anılır, ikisi de iştah için yemek öncesi alınır, süre sınırları bile aynıdır (2 hafta) — ama aynı raf değildirler. Bir ürünün ne için kullanıldığı, onun ne kadar güvenli olduğunu SÖYLEMEZ. Belge EMA/HMPC/607861/2017 numaralıdır, REVİZYON 1dir ve 20 Kasım 2018de kabul edilmiştir.
Centiyane Kökü nedir?
Avrupa İlaç Ajansı centiyane (sarı centiyane) kökünü "geleneksel kullanım" sınıfında değerlendirir ve İKİ kullanım tanımlar: (1) GEÇİCİ İŞTAH KAYBI, (2) hafif hazımsızlık ve mide-bağırsak şikâyetleri. Değerlendirme uzun süreli kullanım geçmişine dayanır, klinik çalışma kanıtına değil. ⟡⟡ BU İKİ CÜMLE, KÜTÜPHANEDEKİ PELİN OTU SAYFASININ ENDİKASYONLARIYLA KELİMESİ KELİMESİNE AYNIDIR — ve iki bitkinin güvenlik profili birbirine hiç benzemez. Centiyane kökünün monografında TEK kontrendikasyon vardır: etkin maddeye aşırı duyarlılık. Pelin otunda ise safra yolu tıkanıklığı, kolanjit ve karaciğer hastalığı kontrendikedir, üstelik pelin otu TUYON taşır. İkisi de "acı tonik" diye anılır, ikisi de iştah için yemek öncesi alınır, süre sınırları bile aynıdır (2 hafta) — ama aynı raf değildirler. Bir ürünün ne için kullanıldığı, onun ne kadar güvenli olduğunu SÖYLEMEZ. Belge EMA/HMPC/607861/2017 numaralıdır, REVİZYON 1dir ve 20 Kasım 2018de kabul edilmiştir.
Centiyane Kökü ne işe yarar?
Avrupa Ilac Ajansi (EMA) kayıtlarına göre avrupa İlaç Ajansı centiyane (sarı centiyane) kökünü "geleneksel kullanım" sınıfında değerlendirir ve İKİ kullanım tanımlar: (1) GEÇİCİ İŞTAH KAYBI, (2) hafif hazımsızlık ve mide-bağırsak şikâyetleri. ⟡⟡ BU İKİ CÜMLE, KÜTÜPHANEDEKİ PELİN OTU SAYFASININ ENDİKASYONLARIYLA KELİMESİ KELİMESİNE AYNIDIR — ve iki bitkinin güvenlik profili birbirine hiç benzemez. Centiyane kökünde TEK kontrendikasyon vardır (aşırı duyarlılık); pelin otunda safra yolu tıkanıklığı, kolanjit ve karaciğer hastalığı kontrendikedir ve pelin otu ayrıca TUYON taşır. Bir ürünün ne için kullanıldığı, onun ne kadar güvenli olduğunu söylemez. ⚠ Preklinik not: centiyanenin bileşenlerinden bazı KSANTONLAR için AMES testinde pozitif sonuçlar bildirilmiştir. Belge EMA/HMPC/607861/2017, REVİZYON 1, 20 Kasım 2018.
Centiyane Kökü nasıl kullanılır?
EMA monografına göre centiyane kökü ağızdan kullanılır ve monograf YETİŞKİNLER VE YAŞLILAR için doz verir; iki kullanımın dozları AYNIDIR. Bitki çayı: 150 ml kaynar suya 0,6-2 g doğranmış kök, infüzyon olarak, GÜNDE 1-3 KEZ; günlük 0,6-6 g. Kuru ekstre (4,5-5,5:1, etanol %53): tek doz 240 mg, günde 2-3 kez; günlük 480-720 mg. Sıvı ekstre (1:1, etanol %45): tek doz 1 g, günde 2-4 kez; günlük 2-4 g. Tentür (1:5, etanol %70): tek doz 1 ml, günde 1-3 kez; günlük 1-3 ml. ⟡ İŞTAH KAYBI KULLANIMINDA ZAMANLAMA HAZIRLIĞA GÖRE DEĞİŞİR — bu ayrıntı monografta açıkça yazılıdır ve başka yerde pek görülmez: SIVI hazırlıklar (çay, sıvı ekstre, tentür) yemekten YARIM SAAT önce alınır; KATI hazırlık (kuru ekstre tableti) yemekten BİR SAAT önce alınır. Sebep de yazılıdır: katı formun ayrıca DAĞILMA (parçalanma) süresi vardır, bu yüzden daha erken alınması gerekir. YAŞ SINIRI: 18 YAŞ ALTI çocuk ve ergenlerde kullanımı ÖNERİLMEZ. SÜRE: belirtiler 2 HAFTADAN uzun sürerse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. KULLANIM YOLU: ağızdan.
Centiyane Kökü kimler için uygun değildir, yan etkileri nelerdir?
EMA monografına göre centiyane kökü etkin maddeye AŞIRI DUYARLILIK durumunda KULLANILMAZ. ⟡ MONOGRAFTAKİ TEK KONTRENDİKASYON BUDUR — ve bu, kütüphanedeki pelin otu sayfasıyla kıyaslandığında dikkat çekicidir: aynı iki endikasyonu taşıyan pelin otunda safra yolu tıkanıklığı, kolanjit ve karaciğer hastalığı kontrendikedir. Kısa kontrendikasyon listesi, bitkinin her koşulda serbest olduğu anlamına gelmez; aşağıdakiler geçerlidir. YAŞ SINIRI: 18 YAŞ ALTINDA yeterli veri bulunmadığı için kullanım tanımlanmamıştır. GEBELİK VE EMZİRME: güvenliği belirlenmemiştir, yeterli veri olmadığı için kullanımı ÖNERİLMEZ; doğurganlık verisi yoktur. Belirtiler kullanım sırasında kötüleşirse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. ETANOL: tentür ve sıvı ekstrelerde alkol bulunur, etiketteki alkol bilgisi okunmalıdır. YAN ETKİLER: monograf BİLİNEN YAN ETKİ OLMADIĞINI yazar; yine de bir yan etki görülürse hekime başvurulmalıdır. Bildirilmiş aşırı doz olgusu yoktur. ⚠ PREKLİNİK BİR NOT: üreme toksisitesi, genotoksisite ve karsinojenite testleri yapılmamıştır; ancak monograf şunu ayrıca kaydeder — centiyanenin bileşenleri arasındaki BAZI KSANTONLAR için AMES testinde (ön inkübasyon yöntemi) POZİTİF sonuçlar bildirilmiştir. AMES testi bir maddenin genetik hasar yapma olasılığını tarayan laboratuvar testidir; bu bulgu monografta yer aldığı için burada da yazılmıştır.
Centiyane Kökü hakkındaki bilgiler hangi kaynaklara dayanıyor?
Centiyane Kökü için şu yayınların kayıtları derlenmiştir: Avrupa Ilac Ajansi (EMA). Her özetin altında orijinal kaynağa bağlantı bulunur.
Kaynaklara göre
Her yayının kendi değerlendirmesi ayrı ayrı verilmiştir.
Kaynaklar
- Avrupa Ilac Ajansi (EMA) — https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/gentianae-radix
Bu sayfayı paylaş
Bu bilgiler geleneksel kullanım içindir; tıbbi tavsiye yerine geçmez.
Özetler kaynak yayınlardan derlenmiştir; tam metin için orijinal bağlantıları kullanın.