Hazırlayan: Doğanın Ruhu Aktar — Fethiye · Son güncelleme: 14 Ağustos 2026
Ginseng kökü, Uzak Doğu kökenli bir bitkidir ve iki ayrı biçimde hazırlanır: beyaz ginseng (kurutulmuş kök) ve kırmızı ginseng (buharda işlenip kurutulmuş kök). Avrupa İlaç Ajansı monografı ikisini de kapsar ve ginsengi geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. Tanımlanan tek kullanım alanı, yorgunluk ve halsizlik gibi bitkinlik (asteni) belirtileridir. Monografta cinsel işlev, bağışıklık güçlendirme, kan şekeri düzenleme ya da spor performansı ile ilgili bir kullanım YER ALMAZ. Monografın konusu Panax ginseng'dir; Sibirya ginsengi (Eleutherococcus) ve Amerikan ginsengi başka bitkilerdir ve bu monografın kapsamı dışındadır.
Ginseng nedir?
Ginseng kökü, Uzak Doğu kökenli bir bitkidir ve iki ayrı biçimde hazırlanır: beyaz ginseng (kurutulmuş kök) ve kırmızı ginseng (buharda işlenip kurutulmuş kök). Avrupa İlaç Ajansı monografı ikisini de kapsar ve ginsengi geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. Tanımlanan tek kullanım alanı, yorgunluk ve halsizlik gibi bitkinlik (asteni) belirtileridir. Monografta cinsel işlev, bağışıklık güçlendirme, kan şekeri düzenleme ya da spor performansı ile ilgili bir kullanım YER ALMAZ. Monografın konusu Panax ginseng'dir; Sibirya ginsengi (Eleutherococcus) ve Amerikan ginsengi başka bitkilerdir ve bu monografın kapsamı dışındadır.
Ginseng ne işe yarar?
Avrupa Ilac Ajansi (EMA) kayıtlarına göre avrupa İlaç Ajansı monografı Panax ginseng kökünü geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir; hem beyaz hem kırmızı ginsengi kapsar. Tanımlanan tek kullanım alanı yorgunluk ve halsizlik gibi bitkinlik (asteni) belirtileridir; cinsel işlev, bağışıklık ya da kan şekeriyle ilgili kullanım monografta yer almaz. Kullanım ağızdandır, en çok 3 ay sürer, 18 yaş altında önerilmez. Yan etkiler arasında uykusuzluk ve sindirim şikayetleri vardır. Sibirya ginsengi ve Amerikan ginsengi başka bitkilerdir, kapsam dışıdır. Belge EMA/HMPC/27744/2023 numaralıdır, Revizyon 1 olarak 12 Temmuz 2024'te kabul edilmiştir.
Ginseng nasıl kullanılır?
EMA monografına göre ginseng kökü ağızdan kullanılır ve yalnızca yetişkinler ile yaşlılar içindir. BEYAZ GİNSENG: bitki çayı olarak 150 ml suda 1000-2000 mg doğranmış kök, kaynatma biçiminde, günde 2-3 kez. Toz edilmiş kökte tek doz 250-1200 mg, günlük 600-2000 mg, günde 2-8 kez. Kuru ekstrelerde hazırlığa göre değişir; örnek olarak tek doz 90-360 mg ile günlük 200-670 mg, ya da yüzde 4 ginsenosit içeren ekstrede tek doz 40-200 mg ile günlük 40-200 mg (özel durumlarda ilk 5 gün 600 mg'a çıkarılabilir). Yumuşak ekstrelerde tek doz 300-440 mg ile günlük 440-700 mg gibi değerler tanımlanmıştır. KIRMIZI GİNSENG: toz edilmiş kökte tek doz 600-1200 mg, günlük 1200-1800 mg, günde 2-3 kez. Kuru ekstrede tek doz 180-500 mg, günlük 360-500 mg. KULLANIM SÜRESİ: en çok 3 aydır. Belirtiler kullanım sırasında 2 haftadan uzun sürerse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. 18 yaş altı çocuk ve ergenlerde kullanım önerilmez.
Ginseng kimler için uygun değildir, yan etkileri nelerdir?
EMA monografına göre ginseng kökü şu durumda KULLANILMAZ: etkin maddeye aşırı duyarlılık. 18 yaş altı çocuk ve ergenlerde kullanımı, yeterli veri bulunmadığı için oluşturulmamıştır. Belirtiler kullanım sırasında kötüleşirse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. Etanol içeren ekstrelerde etanol için uygun etiketleme yapılmalıdır. Gebelik ve emzirme döneminde güvenlilik gösterilmemiştir; yeterli veri olmadığından bu dönemlerde kullanımı önerilmez. Doğurganlık üzerine veri yoktur. Başka ilaçlarla etkileşim bildirilmemiştir. YAN ETKİLER: sindirim sistemiyle ilgili olarak mide rahatsızlığı, bulantı, kusma, ishal ve kabızlık bildirilmiştir. Bağışıklık sistemiyle ilgili olarak kurdeşen ve kaşıntı gibi aşırı duyarlılık tepkileri görülmüştür. Sinir sistemiyle ilgili olarak UYKUSUZLUK bildirilmiştir. Yukarıda sayılmayan başka yan etkiler görülürse hekime başvurulmalıdır. Doz aşımı vakası bildirilmemiştir.
Ginseng hakkındaki bilgiler hangi kaynaklara dayanıyor?
Ginseng için şu yayınların kayıtları derlenmiştir: Avrupa Ilac Ajansi (EMA). Her özetin altında orijinal kaynağa bağlantı bulunur.
Kaynaklara göre
Her yayının kendi değerlendirmesi ayrı ayrı verilmiştir.
ModernAvrupa Ilac Ajansi (EMA)
Avrupa İlaç Ajansı monografı Panax ginseng kökünü geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir; hem beyaz hem kırmızı ginsengi kapsar. Tanımlanan tek kullanım alanı yorgunluk ve halsizlik gibi bitkinlik (asteni) belirtileridir; cinsel işlev, bağışıklık ya da kan şekeriyle ilgili kullanım monografta yer almaz. Kullanım ağızdandır, en çok 3 ay sürer, 18 yaş altında önerilmez. Yan etkiler arasında uykusuzluk ve sindirim şikayetleri vardır. Sibirya ginsengi ve Amerikan ginsengi başka bitkilerdir, kapsam dışıdır. Belge EMA/HMPC/27744/2023 numaralıdır, Revizyon 1 olarak 12 Temmuz 2024'te kabul edilmiştir.
