Taraxacum officinale Weber ex Wigg., radix cum herba
Hazırlayan: Doğanın Ruhu Aktar — Fethiye · Son güncelleme: 14 Ağustos 2026
Karahindibanın kökü ile toprak üstü kısmı birlikte (radix cum herba), Avrupa İlaç Ajansı monografında geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirilir. İki kullanım alanı tanımlanmıştır: karın dolgunluğu hissi, gaz ve yavaş sindirim gibi hafif sindirim şikayetlerinin belirtilerini gidermek ve geçici iştahsızlık; ayrıca idrar miktarını artırarak hafif idrar şikayetlerinde idrar yollarının yıkanmasına yardımcı olmak. Karahindibanın yaprağı ve kökü için ayrı monograflar da vardır; bu sayfa kök ile toprak üstü kısmın birlikte kullanıldığı hazırlıkları anlatır. Monografın en dikkat çekici yanı kontrendikasyon listesidir: safra yolları ve karaciğerle ilgili birçok durumu kapsar.
Karahindiba nedir?
Karahindibanın kökü ile toprak üstü kısmı birlikte (radix cum herba), Avrupa İlaç Ajansı monografında geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirilir. İki kullanım alanı tanımlanmıştır: karın dolgunluğu hissi, gaz ve yavaş sindirim gibi hafif sindirim şikayetlerinin belirtilerini gidermek ve geçici iştahsızlık; ayrıca idrar miktarını artırarak hafif idrar şikayetlerinde idrar yollarının yıkanmasına yardımcı olmak. Karahindibanın yaprağı ve kökü için ayrı monograflar da vardır; bu sayfa kök ile toprak üstü kısmın birlikte kullanıldığı hazırlıkları anlatır. Monografın en dikkat çekici yanı kontrendikasyon listesidir: safra yolları ve karaciğerle ilgili birçok durumu kapsar.
Karahindiba ne işe yarar?
Avrupa Ilac Ajansi (EMA) kayıtlarına göre avrupa İlaç Ajansı monografı karahindibanın kökü ile toprak üstü kısmını birlikte (radix cum herba) geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. İki kullanım alanı vardır: hafif sindirim şikayetleri ile geçici iştahsızlık, ve idrar miktarını artırarak idrar yollarının yıkanması. Kullanım ağızdandır. Safra yolu tıkanıklığı, kolanjit, karaciğer hastalıkları, safra taşı ve aktif peptik ülserde kontrendikedir; böbrek yetmezliği, diyabet ve kalp yetmezliğinde hiperkalemi riski nedeniyle kaçınılmalıdır. Asteraceae ailesine duyarlı olanlarda kullanılmaz. Belge EMA/HMPC/212895/2008 numaralıdır.
Karahindiba nasıl kullanılır?
EMA monografına göre karahindiba kökü ve otu ağızdan kullanılır; ergenler, yetişkinler ve yaşlılar içindir. SİNDİRİM ŞİKAYETLERİ VE İŞTAHSIZLIK İÇİN: doğranmış kurutulmuş kök ve ot, kaynatma olarak 3-4 g ya da infüzyon olarak 4-10 g, günde 3 keze kadar. Kaplı tablette 300 mg kuru ekstre günde 2 kez, ya da 150 mg'lık kaplı tabletten 1-2 adet günde 3 kez. Sıvı ekstrede 90 damla (3,15 ml) günde 3 kez, ya da 35 damla (yaklaşık 1 ml) günde 3 kez. Taze çiçekli bitkiden sıkılmış suda tek doz 10 ml, günde 3 kez. İDRAR YOLLARININ YIKANMASI İÇİN: doğranmış kurutulmuş kök ve ot, kaynatma olarak 3-4 g ya da infüzyon olarak 4-10 g, günde 3 keze kadar. Bu kullanımda idrar miktarının artması için tedavi boyunca YETERLİ SIVI ALIMI gereklidir. Her iki kullanımda da belirtiler 2 haftadan uzun sürerse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. 12 yaş altı çocuklarda kullanım önerilmez.
Karahindiba kimler için uygun değildir, yan etkileri nelerdir?
EMA monografına göre karahindiba şu durumlarda KULLANILMAZ: etkin maddeye ya da ASTERACEAE (COMPOSITAE) ailesinden bitkilere aşırı duyarlılık; SAFRA YOLLARI TIKANIKLIĞI, safra yolu iltihabı (kolanjit), KARACİĞER HASTALIKLARI, SAFRA TAŞI, aktif peptik ülser ve diğer safra yolu hastalıkları. AYRICA ŞU HASTALARDA KULLANIMDAN KAÇINILMALIDIR: BÖBREK YETMEZLİĞİ, DİYABET ve/veya KALP YETMEZLİĞİ olanlar — gerekçe kanda potasyum yüksekliği (hiperkalemi) riskidir. 12 yaş altı çocuklarda kullanımı, yeterli veri bulunmadığı için oluşturulmamıştır. Kullanım sırasında ateş, idrar yaparken ağrı (dizüri), spazm ya da İDRARDA KAN görülürse hekime veya nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. Etanol içeren ekstrelerde etanol için uygun etiketleme yapılmalıdır. Gebelik ve emzirme döneminde güvenlilik gösterilmemiştir; yeterli veri olmadığından kullanımı önerilmez. Başka ilaçlarla etkileşim bildirilmemiştir. YAN ETKİLER: mide üstü bölgede ağrı ve mide asidinde artış görülebilir; alerjik tepkiler görülebilir. Sıklıkları bilinmemektedir. Doz aşımı vakası bildirilmemiştir.
Karahindiba hakkındaki bilgiler hangi kaynaklara dayanıyor?
Karahindiba için şu yayınların kayıtları derlenmiştir: Avrupa Ilac Ajansi (EMA). Her özetin altında orijinal kaynağa bağlantı bulunur.
Kaynaklara göre
Her yayının kendi değerlendirmesi ayrı ayrı verilmiştir.
ModernAvrupa Ilac Ajansi (EMA)
Avrupa İlaç Ajansı monografı karahindibanın kökü ile toprak üstü kısmını birlikte (radix cum herba) geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. İki kullanım alanı vardır: hafif sindirim şikayetleri ile geçici iştahsızlık, ve idrar miktarını artırarak idrar yollarının yıkanması. Kullanım ağızdandır. Safra yolu tıkanıklığı, kolanjit, karaciğer hastalıkları, safra taşı ve aktif peptik ülserde kontrendikedir; böbrek yetmezliği, diyabet ve kalp yetmezliğinde hiperkalemi riski nedeniyle kaçınılmalıdır. Asteraceae ailesine duyarlı olanlarda kullanılmaz. Belge EMA/HMPC/212895/2008 numaralıdır.
