Hazırlayan: Doğanın Ruhu Aktar — Fethiye · Son güncelleme: 14 Ağustos 2026
Bu sayfanın konusu *Vaccinium macrocarpon*, yani İngilizcede cranberry denen turna yemişidir. TÜRKÇEDE "KIZILCIK" ADI GENELLİKLE BAŞKA BİR BİTKİ İÇİN (*Cornus mas*) KULLANILIR; ikisi karıştırılır ama farklı bitkilerdir ve bu monograf yalnızca turna yemişini kapsar. Avrupa İlaç Ajansı turna yemişini geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir ve iki kullanım alanı tanımlar; her ikisi de YALNIZCA KADINLAR içindir ve ciddi durumlar bir hekim tarafından dışlandıktan sonra geçerlidir: idrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma gibi hafif tekrarlayan alt idrar yolu enfeksiyonu belirtilerinin giderilmesi, ve kadınlarda tekrarlayan komplike olmayan alt idrar yolu enfeksiyonlarının önlenmesi. Monografta tanımlanan hazırlık SIKILMIŞ MEYVE SUYUDUR; sirke gibi başka hazırlıklar kapsam dışıdır.
Turna Yemişi (Cranberry) nedir?
Bu sayfanın konusu *Vaccinium macrocarpon*, yani İngilizcede cranberry denen turna yemişidir. TÜRKÇEDE "KIZILCIK" ADI GENELLİKLE BAŞKA BİR BİTKİ İÇİN (*Cornus mas*) KULLANILIR; ikisi karıştırılır ama farklı bitkilerdir ve bu monograf yalnızca turna yemişini kapsar. Avrupa İlaç Ajansı turna yemişini geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir ve iki kullanım alanı tanımlar; her ikisi de YALNIZCA KADINLAR içindir ve ciddi durumlar bir hekim tarafından dışlandıktan sonra geçerlidir: idrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma gibi hafif tekrarlayan alt idrar yolu enfeksiyonu belirtilerinin giderilmesi, ve kadınlarda tekrarlayan komplike olmayan alt idrar yolu enfeksiyonlarının önlenmesi. Monografta tanımlanan hazırlık SIKILMIŞ MEYVE SUYUDUR; sirke gibi başka hazırlıklar kapsam dışıdır.
Turna Yemişi (Cranberry) ne işe yarar?
Avrupa Ilac Ajansi (EMA) kayıtlarına göre avrupa İlaç Ajansı monografı Vaccinium macrocarpon meyvesini (turna yemişi, cranberry) geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. İki kullanım alanı vardır ve her ikisi de yalnızca kadınlar içindir: hafif tekrarlayan alt idrar yolu enfeksiyonu belirtilerinin giderilmesi ve tekrarlayan komplike olmayan enfeksiyonların önlenmesi; ciddi durumlar hekimce dışlanmış olmalıdır. Tanımlanan hazırlık sıkılmış meyve suyudur. Takrolimus ve varfarinle birlikte kullanılmaz; yüksek oksalat içeriği nedeniyle taş öyküsü olanlarda risk artabilir. Türkçede "kızılcık" denen Cornus mas başka bir bitkidir. Belge EMA/HMPC/49135/2017 numaralıdır.
Turna Yemişi (Cranberry) nasıl kullanılır?
EMA monografına göre turna yemişi ağızdan kullanılır ve YALNIZCA YETİŞKİN KADINLAR ile yaşlı kadınlar içindir. HAFİF TEKRARLAYAN İDRAR YOLU ENFEKSİYONU BELİRTİLERİ İÇİN: 50-60 ml sıkılmış meyve suyu, günde 2-4 kez. Belirtiler 4 günden uzun sürerse hekime ya da nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır. TEKRARLAYAN ENFEKSİYONLARIN ÖNLENMESİ İÇİN: 30 ml sıkılmış meyve suyu, günde bir kez. Bu kullanımda süre kısıtı yoktur; ancak kullanım sırasında idrar yolu enfeksiyonu belirtileri ortaya çıkarsa hekime başvurulmalıdır. 18 yaş altı çocuk ve ergenlerde kullanım önerilmez. ERKEKLERDE KULLANIM ÖNERİLMEZ.
Turna Yemişi (Cranberry) kimler için uygun değildir, yan etkileri nelerdir?
EMA monografına göre turna yemişi şu durumlarda KULLANILMAZ: turna yemişi meyvesine aşırı duyarlılık; TEKRARLAYAN İDRAR YOLU ENFEKSİYONU GEÇİREN BÖBREK HASTALARI tıbbi gözetim gerektirir; TAKROLİMUS VE VARFARİN ile birlikte kullanım. 18 yaş altı çocuk ve ergenlerde kullanım önerilmez, çünkü veri yetersizdir ve tıbbi tavsiye alınmalıdır. ERKEKLERDE VE GEBE KADINLARDA kullanım önerilmez, çünkü bu gruplarda alt idrar yolu belirtileri tıbbi gözetim gerektirir. TAŞ UYARISI: turna yemişi konsantresi YÜKSEK OKSALAT içerir; idrar yolunda taş öyküsü olan hastalarda taş oluşumu riski artabilir. Kullanım sırasında belirtiler kötüleşirse ya da ateş, idrar yaparken ağrı (dizüri), spazm veya İDRARDA KAN gibi şikayetler ortaya çıkarsa hekime veya nitelikli bir sağlık çalışanına başvurulmalıdır.
Turna Yemişi (Cranberry) hakkındaki bilgiler hangi kaynaklara dayanıyor?
Turna Yemişi (Cranberry) için şu yayınların kayıtları derlenmiştir: Avrupa Ilac Ajansi (EMA). Her özetin altında orijinal kaynağa bağlantı bulunur.
Kaynaklara göre
Her yayının kendi değerlendirmesi ayrı ayrı verilmiştir.
ModernAvrupa Ilac Ajansi (EMA)
Avrupa İlaç Ajansı monografı Vaccinium macrocarpon meyvesini (turna yemişi, cranberry) geleneksel bitkisel ürün sınıfında değerlendirir. İki kullanım alanı vardır ve her ikisi de yalnızca kadınlar içindir: hafif tekrarlayan alt idrar yolu enfeksiyonu belirtilerinin giderilmesi ve tekrarlayan komplike olmayan enfeksiyonların önlenmesi; ciddi durumlar hekimce dışlanmış olmalıdır. Tanımlanan hazırlık sıkılmış meyve suyudur. Takrolimus ve varfarinle birlikte kullanılmaz; yüksek oksalat içeriği nedeniyle taş öyküsü olanlarda risk artabilir. Türkçede "kızılcık" denen Cornus mas başka bir bitkidir. Belge EMA/HMPC/49135/2017 numaralıdır.
